Zurück

Stickstoff-Bilanz in der Landwirtschaft

Stickstoff (N) wird in der Landwirtschaft als Düngemittel eingesetzt. Wenn die dem Boden zugeführte Stickstoffmenge grösser ist als diejenige Menge, die dem Boden in Form landwirtschaftlicher Produkte wieder entzogen wird, ergibt dies einen Überschuss. Dieser Überschuss geht als atmosphärischer Stickstoff (N2), Ammoniak (NH3), Nitrat (NO3) und Lachgas (N2O) in die Umwelt. Ammoniak verändert sensible Ökosysteme wie Moore und Wälder, Nitrat belastet das Grundwasser, und Lachgas ist ein Klimagas mit hohem Erwärmungspotenzial.

Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2023: 83706 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2022: 91692 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2021: 97695 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2020: 85871 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2019: 88973 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2018: 97865 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2017: 97564 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2016: 100212 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2015: 95294 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2014: 98534 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2013: 96536 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2012: 93447 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2011: 95971 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2010: 106185 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2009: 94063 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2008: 100535 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2007: 101900 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2006: 97812 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2005: 92091 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2004: 96296 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2003: 103055 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2002: 101044 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2001: 102235 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 2000: 101481 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 1999: 95427 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 1998: 98284 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 1997: 95196 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 1996: 103694 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 1995: 108874 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 1994: 106184 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 1993: 107279 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 1992: 114052 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 1991: 115576 Stickstoff-Bilanz (Input minus Output) 1990: 114646 Stickstoff-Output 2023: 48032 Stickstoff-Output 2022: 49025 Stickstoff-Output 2021: 47018 Stickstoff-Output 2020: 48476 Stickstoff-Output 2019: 48521 Stickstoff-Output 2018: 47945 Stickstoff-Output 2017: 49863 Stickstoff-Output 2016: 46573 Stickstoff-Output 2015: 48370 Stickstoff-Output 2014: 49095 Stickstoff-Output 2013: 48128 Stickstoff-Output 2012: 49185 Stickstoff-Output 2011: 48793 Stickstoff-Output 2010: 46404 Stickstoff-Output 2009: 46605 Stickstoff-Output 2008: 45866 Stickstoff-Output 2007: 43902 Stickstoff-Output 2006: 44007 Stickstoff-Output 2005: 44365 Stickstoff-Output 2004: 44956 Stickstoff-Output 2003: 40678 Stickstoff-Output 2002: 42344 Stickstoff-Output 2001: 41312 Stickstoff-Output 2000: 41103 Stickstoff-Output 1999: 41535 Stickstoff-Output 1998: 41075 Stickstoff-Output 1997: 39321 Stickstoff-Output 1996: 38005 Stickstoff-Output 1995: 36351 Stickstoff-Output 1994: 37812 Stickstoff-Output 1993: 39384 Stickstoff-Output 1992: 38464 Stickstoff-Output 1991: 38913 Stickstoff-Output 1990: 37950 Stickstoff-Input 2023: 131738 Stickstoff-Input 2022: 140717 Stickstoff-Input 2021: 144713 Stickstoff-Input 2020: 134346 Stickstoff-Input 2019: 137494 Stickstoff-Input 2018: 145810 Stickstoff-Input 2017: 147427 Stickstoff-Input 2016: 146786 Stickstoff-Input 2015: 143664 Stickstoff-Input 2014: 147629 Stickstoff-Input 2013: 144664 Stickstoff-Input 2012: 142632 Stickstoff-Input 2011: 144764 Stickstoff-Input 2010: 152588 Stickstoff-Input 2009: 140668 Stickstoff-Input 2008: 146401 Stickstoff-Input 2007: 145803 Stickstoff-Input 2006: 141819 Stickstoff-Input 2005: 136456 Stickstoff-Input 2004: 141251 Stickstoff-Input 2003: 143733 Stickstoff-Input 2002: 143388 Stickstoff-Input 2001: 143546 Stickstoff-Input 2000: 142583 Stickstoff-Input 1999: 136962 Stickstoff-Input 1998: 139359 Stickstoff-Input 1997: 134518 Stickstoff-Input 1996: 141699 Stickstoff-Input 1995: 145225 Stickstoff-Input 1994: 143995 Stickstoff-Input 1993: 146663 Stickstoff-Input 1992: 152516 Stickstoff-Input 1991: 154489 Stickstoff-Input 1990: 152595
Entwicklung von N-Input, N-Output und N-Bilanz

Daten zur Grafik: Excel | Quelle: Agroscope

Methode

Die Bilanz wird nach OSPAR-Methode („Hoftorbilanz") berechnet. Dabei denkt man sich die gesamte Landwirtschaft der Schweiz als einen einzigen Betrieb. Als Input gilt alles, was von aussen in diesen „Betrieb" gelangt, also z.B. die Mineraldünger und die importierten Futtermittel. Auf der Seite des Outputs wird die aus der Landwirtschaft weggeführte Stickstoffmenge in Form von pflanzlichen und tierischen Nahrungsmitteln aufsummiert. 

 
Zuletzt aktualisiert am: 11.12.2025